1979

Gijzeling 52 Amerikanen in ambassade Teheran

Gijzeling 52 Amerikanen in ambassade Teheran

Beschrijving

Gijzeling 52 Amerikanen in ambassade Teheran (1)

  • 4 november 1979: Iraanse studenten bezetten VS-ambassade en gijzelen personeel
  • uit protest dat afgezette sjah in VS medische hulp kreeg
  • steun van ayatollah Khomeini
  • tijdens 15 jaar ballingschap Khomeini, was Iran geregeerd door sjah Reza Pahlavi
  • eind ’78 grote protesten: sjah moest vluchten
  • sjiieten (93 % van Iraniërs) wilden Khomeini als staatshoofd
  • 1 februari 1979: terugkeer Khomeini in Iran
  • Khomeini was imam: bemiddelaar tussen God en mens, wiens leer onaanvechtbaar was
  • bezetting geen zaak tussen Iran en VS, maar tussen islam en ongelovigen
  • “VS waren schuld van alle problemen Iran”
  • gevolg: anti-Amerikaanse geweldsgolf
  • Khomeini gaf imams alle macht en legde strikt islamitische levenswijze op:
    • alcohol verboden
    • mannen en vrouwen gescheiden op school en op openbare plekken
    • vrouwen moesten gezicht en lichaam bedekken
    • veel muziek werd verboden
  • op 19 en 20 november werden 13 gijzelaars vrijgelaten
  • op 25 april 1980 probeerden VS gijzelaars te bevrijden: helikopter botste met vliegtuig: 7 soldaten dood
  • Iran dreigde gijzelaars te doden als VS militair zouden ingrijpen
  • 21 januari 1980: Carters presidentschap eindigde en gijzelaars werden vrijgelaten
  • Iraniërs dachten Carter ten val te hebben gebracht; doel bereikt

Gijzeling 52 Amerikanen in ambassade Teheran (2)

  • op 20 januari 1981 worden bij beëdiging Ronald Reagan 52 Amerikaanse gijzelaars uit ambassade Teheran vrijgelaten
  • ze hadden 444 dagen gevangen gezeten sinds november 1979
  • ze waren gegijzeld vlak nadat Khomeini zijn islamitische revolutie had aangevoerd
  • Khomeini gebruikte gijzeling om aandacht te krijgen voor zijn revolutie
  • Khomeini zag VS en het Westen als grootste vijanden van de moslimstaat
  • in VS was gijzeling groot probleem voor president Carters herverkiezing
  • na mislukte bevrijdingspoging werd Carter niet herkozen
  • Iraniërs wilden gijzelaars vrijlaten op moment dat Reagan president werd
  • gijzelaars werden in New York als helden ingehaald

Video’s

  • Sjah Verdreven uit Iran (Engels)
  • 1981 Iran laat USA-gijzelaars vrij
  • History Day: Iraanse gijzelingscrisis documentary (Engels)
  • Iraanse gijzelingscrisis documentaire (Engels)
  • Iraanse gijzelingscrisis 11 november 1979 (Engels)
  • Iraanse gijzelingscrisis: Vrijlating van de 52 gijzelaars in 1981 (ABC News Report 20/1/1981) (Engels)

Beeldmateriaal

  • 1981: Teheran laat Amerikaanse gijzelaars na 444 dagen vrij
  • Ayatollah Khomeini
  • Sjah Reza Pahlavi
  • President Jimmy Carter